ଭାରତୀୟ ନଦୀକୈନ୍ଦ୍ରିକ କଥାସାହିତ୍ୟ

ନଦୀ-କେନ୍ଦ୍ରିକ କଥାସାହିତ୍ୟ କହିଲେ ଏମିତି ସାହିତ୍ୟକୁ ବୁଝାଏ ଯେଉଁଠି ନଈଟିଏ କାହାଣୀର କେନ୍ଦ୍ରିୟ ଚରିତ୍ର, ପଟ୍ଟଭୂମି ଅଥବା ରୂପକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ସଭ୍ୟତାର ବିକାଶରେ, ବିଶେଷ କରି ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତାର ବିକାଶରେ ନଈର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି । ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରାଚୀନ ବୈଦିକ ସାହିତ୍ୟରୁ ଆଧୁନିକ ଉପନ୍ୟାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନଈ ଗୋଟେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋଟିଭ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ । ନଈକୁ କେତେବେଳେ ମାତୃ ରୂପରେ, କେତେବେଳେ ଜୀବନଦାୟିନୀ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ପୁଣି କେତେବେଳେ ଧ୍ୱଂସର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଇଛି ।…

Hirakud Speaks: Listen, If You Can  

“Will anybody listen to ordinary people?” asked a student who was my co-passenger on an Amo Bus as I was returning from Dhauligiri Square to Station Square. I was surprised by the question. At first, I thought he was referring to the bus conductor or the driver. Only when he drew my attention to a news item in The Indian…

ଏ ପକ୍ଷର ଖବର

କଙ୍କାଳକୁ ସାଇତିବାକୁ ପଡ଼ିବ! ପାଠକେ! ସରକାରୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖି ବେସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀମାନେ ବି ସେଇଆ କଲେଣି । ‘ଚାକିରି କରିଛୁ ଆନ୍ଦୋଳନ କରି ମୋଟା ଦରମା ନେବୁ, କଳା ଧନ ବଢ଼େଇବୁ, ତମ କାମ କରିବୁ ତ ତମେ ଲାଞ୍ଚ ଦିଅ, ଆମ କଳାଟଙ୍କା ପାହାଡ଼କୁ ଆହୁରି ଉଚ୍ଚ କର ।’ ଲାଗୁଛି ଏହି ହୋଇଗଲାଣି ନୀତି, ବ୍ୟବସ୍ଥା । କେନ୍ଦୁଝରର ଜିତୁ ମୁଣ୍ଡା ହୁଅନ୍ତୁ କି କଳାହାଣ୍ଡିର ଦାନ ମାଝୀ; ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବାର ୮୦ବର୍ଷ ପରେ ସବୁଠାରେ ଏବେ ସେହି କଥା…

ବାଟବଣା ବିକାଶ…ସେବେ ଦାନ ମାଝୀ, ଏବେ ଜିତୁ ମୁଣ୍ଡାମାନେ

ବିକାଶର ରାସ୍ତା ବାଟବଣା ଏମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ହୋଇଯାଇଥିବା କଥା ତୁହାକୁ ଥୁହା ଆମ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚୁଛି…

ନିର୍ବାଚନୀ ଗଣତନ୍ତ୍ର ସମ୍ମୁଖରେ ଆହ୍ୱାନ

୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଆସାମ, କେରଳ, ତାମିଲନାଡୁ, ପୁଡୁଚେରୀ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ବିଧାନସଭା ପାଇଁ…

କ’ଣ ଚାଲିଛି ଏ ଦୁନିଆରେ!

ଏହି ଶିରୋନାମାଟି ମୋର ନିଜର ନୁହେଁ । ଜଣେ ବନ୍ଧୁ ମତେ ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବି ଏହି…

କ୍ରାନ୍ତି ପାଇଁ କୁଟ୍ରୁମାଳି କମ୍ପିଲାଣି !

ସିଜିମାଳି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଖୋରାକ ଯୋଗାଇଛି କୁଟ୍ରୁମାଳି ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଜନ ଅସନ୍ତୋଷ ରୂପକ ବିପ୍ଳବ। କଳାହାଣ୍ଡିର…

ବଜେଟରେ ଅବହେଳିତ ପରିବେଶ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ!

ଆମର ବାର୍ଷିକ ବଜେଟରେ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶର ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ସୁରକ୍ଷା କେବେହେଲେ ଅଗ୍ରାଧିକାର ପାଇନାହିଁ ।…

କ’ଣ ଚାଲିଛି ଏ ଦୁନିଆରେ!

ଏହି ଶିରୋନାମାଟି ମୋର ନିଜର ନୁହେଁ । ଜଣେ ବନ୍ଧୁ ମତେ ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବି ଏହି…

ତିଜମାଳି: ଏକ ଅଘୋଷିତ ସଂଘର୍ଷ କ୍ଷେତ୍ର?

ତିଜମାଳି ଅଞ୍ଚଳର ଆଦିବାସୀ ଗାଁଗୁଡ଼ିକରେ, ବିଶେଷ କରି ସାଗବାରି, ବନ୍ତେଜ, ବଣ୍ଡେଲ, କଣ୍ଟାମାଳ ଓ ତଳ…

ଭାରତୀୟ ନଦୀକୈନ୍ଦ୍ରିକ କଥାସାହିତ୍ୟ

ନଦୀ-କେନ୍ଦ୍ରିକ କଥାସାହିତ୍ୟ କହିଲେ ଏମିତି ସାହିତ୍ୟକୁ ବୁଝାଏ ଯେଉଁଠି ନଈଟିଏ କାହାଣୀର କେନ୍ଦ୍ରିୟ ଚରିତ୍ର, ପଟ୍ଟଭୂମି…

ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ନାରୀ ସ୍ୱର

ସାହିତ୍ୟ ଗୋଟିଏ ଦେଶ, ଜାତି ଓ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରାଣକେନ୍ଦ୍ର । ମଣିଷ ଲେଖିବା, ଶିଖିବା ପୂର୍ବରୁ…

ଦଳ ବଦଳାଉ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି

ଏହି ଗଳ୍ପଟି ଲେଖା ହୋଇଥିବ ୬୦-୭୦ ଦଶକରେ, ଅବା ଏହାର କିଛି ସମୟ ପରେ ।…

 ‘ସୀତା ମେଟାଫର୍’ ଓ ଲଙ୍କାକାଣ୍ଡ

ଖ୍ୟାତନାମା କବି ଶ୍ରୀ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ପଣ୍ଡା ତଥା ତାଙ୍କର ସମର୍ଥକ ଆଉ ଦୁଇଜଣ ସୁପରିଚିତ…

ମ୍ୟାକଲେ ଏବଂ ଭାରତ…(୬) ରାଜା ରାମମୋହନ ରାୟ

ମ୍ୟାକଲେ ଫେବ୍ରୁୟାରୀ ୨, ୧୮୩୫ ଦିନ ଯେଉଁ ସ୍ମାରକପତ୍ର୧ (Minute), ତକ୍ରାଳୀନ ଭାରତର ଗଭର୍ନର ଜେନେରାଲ…

ମ୍ୟାକଲେ ଓ ଭାରତ  -୫

ଏକ ଉକ୍ତି ଯାହା ମ୍ୟାକଲେଙ୍କର ନୁହେଁ  “ମୁଁ ଭାରତର ଏ ମୁଣ୍ଡରୁ ସେ ମୁଣ୍ଡ ଭ୍ରମଣ…

କୃଷିର ଜନ୍ମ ରହସ୍ୟ

ଐତିହାସିକ, ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ବା ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ମାନେ ଗବେଷଣା କରି ପୃଥିବୀରେ ମଣିଷର ଜନ୍ମକାଳ ଆକଳନ କରିଛନ୍ତି ।…

ଦେଶୀ ଚାଷ କୁଟୁମ୍ବ ପୋଷ

(୨୦୨୫ ରେ ଭାରତୀୟ କୃଷିର ସ୍ଥିତି ) ଦେଶୀ ଚାଷ କ’ଣ, କାହିଁକି ଓ କିପରି…

ଏ ପକ୍ଷର ଖବର

କଙ୍କାଳକୁ ସାଇତିବାକୁ ପଡ଼ିବ! ପାଠକେ! ସରକାରୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖି ବେସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀମାନେ ବି ସେଇଆ କଲେଣି…

ଓଡ଼ିଶା ଓ ଗଡ଼ଜାତ ମିଶ୍ରଣ

ମଧୁ ବାବୁ, ପାରଳା ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ଓ ଅନ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଦେଶପ୍ରେମୀଙ୍କ ଅବିଚଳିତ ନିଷ୍ଠାପର…

ଏ ପକ୍ଷର ଖବର

ତଦନ୍ତ ଚାଲିଛି? ପାଠକେ! ଏଇଥରକ ବନ୍ଦ ହୋଇ ହୋଇ ମାନେ ରୁକ୍ ରୁକ୍ କର୍ ଚାଲୁଥିବା…

ଗବେଷଣା ଚକ୍ରର ୩୩ତମ ବାର୍ଷିକ ସମ୍ମିଳନୀ ଓ ଦୁଇ ଦିନିଆ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଲୋଚନା ଚକ୍ର

 ରାଷ୍ଟ୍ର, ବଜାର ଓ ଶ୍ରମିକ: ସାଂପ୍ରତିକ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦାଦନ ସମସ୍ୟା   ଉଦଘାଟନୀ ଅଧିବେଶନ  ରାଜେନ୍ଦ୍ର…